به گزارش پایگاه خبری راه و شهرسازی، سفر از سکوت گلزار شهدای بهشت هاجر ملایر آغاز شد؛ جایی که فرزانه صادق، وزیر راه و شهرسازی، پیش از آنکه در میان نقشهها، پروژهها، آمارها و مطالبات قرار گیرد، در برابر نامهایی ایستاد که یادآور هزینههای ایستادگی یک سرزمیناند. از همان نخستین ایستگاه، مسیر سفر تنها بازدید از طرحهای عمرانی نبود؛ روزی بود برای دیدن فاصله میان پروژه و زندگی مردم، شنیدن صدای سازندگان و ساکنان، و پیگیری گرههایی که در راه، مسکن و زیرساختهای استان همدان سالها بر جای ماندهاند. وزیر، سفر را از ادای احترام آغاز کرد و آن را با گفتوگو درباره مسئولیت دولت در برابر مردم و بخش خصوصی به پایان رساند.
آغاز از حافظه یک شهر؛ ادای احترام پیش از آغاز برنامهها
صبح سهشنبه سوم شهریور ۱۴۰۵، همزمان با آغاز هفته دولت، وزیر راه و شهرسازی وارد استان همدان شد. نخستین توقف، گلزار شهدای بهشت هاجر ملایر بود؛ مکانی که سفر پرتحرک وزیر را از فضای رسمی پروژهها به لایهای انسانیتر پیوند زد.
فرزانه صادق در این آیین، با قرائت فاتحه و گرامیداشت یاد شهدای انقلاب اسلامی، دفاع مقدس و جنگ رمضان، با آرمانهای آنان تجدید میثاق کرد. سپس کاروان سفر راهی نهاوند شد؛ جایی که بخش مهمی از برنامههای روز، به محورهای ارتباطی و طرحهای مسکونی اختصاص داشت.
این ترتیب، در ظاهر یک برنامه تشریفاتی آغاز سفر بود، اما در امتداد روز معنای دیگری یافت: پروژههایی که قرار است مسیر تردد، زیست و امنیت مردم را تغییر دهند، تنها با متر، کیلومتر و درصد پیشرفت قابل فهم نیستند؛ آنها در نهایت باید به زندگی روزمره شهروندانی بازگردند که سالها در انتظار بهرهبرداری از یک مسیر، یک پل یا یک واحد مسکونی بودهاند.
در سهراهی ملایر، بروجرد و آورزمان؛ مواجهه با یک گره ترافیکی
نخستین ایستگاه اجرایی سفر در تقاطع دمسیاه بود؛ تقاطعی غیرهمسطح در سهراهی ملایر، بروجرد و آورزمان که از نقاط مهم ارتباطی منطقه به شمار میرود. وزیر در محل پروژه، گزارش پیشرفت عملیات، وضعیت اجرایی و موانع تکمیل آن را دریافت کرد.
هوشنگ بازوند، معاون وزیر و مدیرعامل شرکت ساخت و توسعه زیربناهای حملونقل کشور، حمید ملانوری شمسی، استاندار همدان، حسن جهانیان، سرپرست معاونت راهداری سازمان راهداری و حملونقل جادهای، و شماری از نمایندگان استان در مجلس شورای اسلامی، وزیر را در این بازدید همراهی میکردند.
در چنین بازدیدهایی، صحنه اصلی نه پشت تریبون که در امتداد مسیرهای در دست ساخت شکل میگیرد؛ جایی که مسأله، صرفاً اجرای یک سازه نیست، بلکه اتصال چند مسیر و کاهش دشواریهای تردد در منطقه است. وزیر در این مرحله، به جای عبور سریع از محل پروژه، روند عملیات و موانع تکمیل آن را پیگیری کرد؛ رویکردی که در ادامه سفر نیز در بازدید از طرحهای راهسازی و مسکن تکرار شد.
تقاطع دمسیاه یکی از همان نقاطی است که تکمیل آن میتواند از یک سو به روانتر شدن ترافیک و از سوی دیگر به ارتقای ایمنی مسیرهای ارتباطی منتهی شود. در ادبیات عمرانی، گره ترافیکی عبارتی فنی است؛ اما برای مردم منطقه، این گره در تأخیرها، خطرها و زمان ازدسترفته در رفتوآمد معنا پیدا میکند.
راهی که باید پیوسته شود؛ بازدید از محور نهاوند، آورزمان و ملایر
سفر از تقاطع دمسیاه به محور چهارخطهکردن نهاوند، آورزمان و ملایر ادامه یافت؛ محوری که وضعیت قطعات مختلف، عملیات اجرایی، نیازها و طرحهای در دست اقدام آن در ح
ضور وزیر بررسی شد.
در این بازدید نیز، وزیر راه و شهرسازی در کنار مدیرعامل شرکت ساخت و توسعه، استاندار و نمایندگان استان، جزئیات پروژه را از نزدیک دنبال کرد. تمرکز بر محورهای ارتباطی در سفر همدان، از آن جهت اهمیت دارد که جادهها در استانهای میانی کشور، تنها مسیر جابهجایی نیستند؛ آنها بخشی از شبکهای هستند که تولید، تجارت، سفرهای بینشهری و پیوند شهرها و روستاها را به یکدیگر وصل میکند.
فرزانه صادق در ادامه برنامههای روز، بر راهبرد وزارتخانه برای تکمیل پروژههای نیمهتمام راه و ریل تأکید کرد و گفت: تمام تلاش ما در دو سال گذشته این بوده که پروژههای ناتمام حوزه راه و ریل در استان همدان و سایر استانها به سرانجام برسد.
این جمله، در فضای بازدید از محورهای در حال ساخت، بیش از آنکه یک اعلام موضع کلی باشد، اشارهای به مسألهای دیرپا در پروژههای زیربنایی کشور بود: پراکندگی منابع، طولانیشدن زمان اجرا و باقیماندن طرحهایی که بخشی از آنها به بهرهبرداری رسیدهاند و بخشهای دیگر همچنان در انتظار تکمیل هستند.
وزیر در روایت خود از مسیرهای حملونقلی، تنها به راههای استان اکتفا نکرد. او نقش کریدورها را در امنیت، رونق اقتصادی و اشتغال مؤثر دانست و گفت: کریدورها افزون بر ایجاد زیرساخت، نقشی مهم در اقتصاد کشور دارند. پیگیری اتصال ریلی چابهار و زاهدان و تکمیل کریدورهای شرق به غرب و شمال به جنوب نیز در همین چارچوب مطرح شد؛ شبکهای که استانها را نه بهعنوان نقاط منفرد، بلکه بهعنوان اجزای یک نقشه بزرگتر از ارتباط، انتقال کالا و توسعه میبیند.
در شهرک شهید حیدری؛ وقتی کلید خانه به روایت زندگی میرسد
پیش از ظهر، برنامه سفر به شهرک شهید حیدری نهاوند رسید؛ محل برگزاری آیین افتتاح متمرکز دو هزار و ۲۹۵ واحد مسکن شهری و روستایی استان همدان. از این تعداد، ۳۴۵ واحد شهری و یکهزار و ۹۵۰ واحد روستایی در قالب طرح نهضت ملی مسکن به بهرهبرداری رسید.
اما نقطه مهم این برنامه، تنها آیین افتتاح نبود. وزیر وارد یکی از واحدهای تازهافتتاحشده شد و با خانواده ساکن آن گفتوگو کرد؛ مواجههای که پروژه را از نمودارهای اجرایی و گزارشهای اداری به مقیاس یک خانه و یک خانواده نزدیک میکند.
خانه، در سیاستگذاری مسکن، صرفاً یک واحد فیزیکی نیست. برای خانواری که کلید آن را دریافت میکند، پایان دورهای از انتظار، پرداخت، نگرانی و امید است. شاید به همین دلیل بود که وزیر در جمع خبرنگاران، معیار بهرهبرداری را فراتر از پایان ساخت ساختمان دانست و تأکید کرد: واحد مسکونی زمانی باید افتتاح شود که آب، برق، گاز، آسانسور و دیگر خدمات مورد نیاز آن فراهم باشد.
وی تصریح کرد که نباید هزینه خدمات و زیرساختهای ضروری به مردم تحمیل شود. این نگاه، تفاوت میان ساختمان تکمیلشده و خانه قابل سکونت را برجسته میکند؛ تفاوتی که در بسیاری از پروژههای بزرگ مسکن، سرنوشت رضایت یا نارضایتی ساکنان را تعیین میکند.
صادق همچنین بر ضرورت تأمین دسترسی و خدمات عمومی مانند مدرسه، پارک، فضای سبز و مسجد همزمان با ساخت واحدها تأکید کرد؛ زیرا شهرک مسکونی، اگر از خدمات پیرامونی محروم بماند، به مجموعهای از ساختمانها فروکاسته میشود، نه محلهای زنده برای سکونت.
اولویت با خانههای نزدیک به پایان؛ تعهدی برای بلاتکلیفنماندن آورده مردم
در گفتوگو با خبرنگاران، وزیر راه و شهرسازی از اولویتبخشی به واحدهای دارای بیش از ۸۰ درصد پیشرفت فیزیکی سخن گفت و هدفگذاری برای افتتاح بیش از ۱۰۰ هزار واحد تا پایان سال را اعلام کرد.
صادق در عین حال، به یکی از دشوارترین لایههای اجرای طرحهای مسکن اشاره کرد: وضعیت متقاضیانی که در دهکهای پایین درآمدی قرار دارند و ممکن است در تأمین آوردههای بعدی با مشکل روبهرو شوند. بر اساس اظهارات وزیر، از حدود ۸۵۰ هزار متقاضی واجد شرایط در طرحهای مسکن، نزدیک به ۳۵۰ هزار نفر در دهکهای یک تا چهار قرار دارند.
صادق در اینباره جملهای گفت که میتوان آن را محور نگاه وزارتخانه به پروژههای نیمهتمام مسکن دانست: «تعهد ما این است که آورده مردم که به امانت در اختیار پروژهها قرار گرفته، بلاتکلیف نماند.»
این عبارت، مسأله مسکن را از سطح وعدههای کلی به سطح مسئولیت اجرایی میآورد. آورده مردم، در این نگاه، صرفاً بخشی از تأمین مالی پروژه نیست؛ امانتی است که سرنوشت آن با اعتماد خانوارها به سیاست عمومی گره خورده است.
وزیر برای سرعتبخشیدن به مسکن محرومان، از مجموعهای از ابزارها نام برد: تسهیلات ویژه برای دهکهای پایین، تهاتر زمین با پیمانکاران، ظرفیت صندوق ملی مسکن و تسهیلات بنیاد مسکن انقلاب اسلامی برای روستاییان و اقشار محروم.
در حوزه مسکن استیجاری نیز اعلام شد ثبتنام در هفته دولت آغاز میشود و مرحله نخست با پنج هزار واحد کلید خواهد خورد؛ طرحی که وزیر آن را آغاز مسیری تازه، با امکان گسترش در مراحل بعدی و با مشارکت بخش خصوصی توصیف کرد.
وی گفت: تاکنون حدود ۱۰۰ هزار واحد افتتاح و تحویل شده که نزدیک به ۸۰ هزار واحد آن در دو سال گذشته به بهرهبرداری رسیده است. همچنین ابراز امیدواری کرد در شش تا هفت ماه آینده، جهشی در افتتاح و تحویل واحدها رخ دهد و پروژههای بالای ۹۰ درصد پیشرفت، در ماههای آینده در اولویت بهرهبرداری قرار گیرند.
زمینهای دشوار همدان؛ جایی که مسکن با شیب و زیرساخت روبهرو میشود
در روایت وزیر از مسکن همدان، مسأله زمین جایگاه ویژهای داشت. توپوگرافی، شیب زمین و دشواریهای زیرساختی، از جمله چالشهایی بود که او در جریان برنامههای سفر به آن اشاره کرد.
صادق گفت بخشی از مشکلات زمینهای بلاتکلیف سالهای گذشته، با هدایت و پیگیری استاندار در حال رفع است و انتظار میرود پیشرفت پروژهها در ماههای آینده افزایش یابد.
این اشاره، یادآور واقعیتی است که گاه در اعداد افتتاح و آغاز پروژهها پنهان میماند: ساخت مسکن، از لحظه تحویل زمین آغاز نمیشود؛ پیش از آن، زمین باید قابلیت سکونت و خدماتپذیری پیدا کند.
وزیر در بخش دیگری از سخنان خود، با اشاره به شرایط دشوار و محدودیتهای موجود، گفت تلاش دستگاههای مسئول بر این بوده که پروژههای مسکن، راه و زیرساخت از حرکت و رمق نیفتند، هرچند ممکن است سرعت برخی پروژهها آسیب دیده باشد.
این بیان، نه انکار کندیها، بلکه پذیرش واقعیت پیچیده اجرای پروژههای بزرگ در شرایط محدودیت است؛ رویکردی که در آن، اصل بر حفظ حرکت پروژهها و رساندن آنها به نقطهای است که برای مردم قابل استفاده باشند.
پل حاجعلیمراد؛ عبور از مطالبهای چندساله
بخش بعدی سفر، به بهرهبرداری از ۳۵ پروژه راهداری استان همدان و محورهای بهسازیشده نهاوند، سهراهی کنگاور در فیروزان اختصاص داشت. وزیر راه و شهرسازی در این برنامه، از پل حاجعلیمراد در مسیر ۹ کیلومتری آزادراه نهاوند و فیروزان نیز بازدید کرد.
رضا اکبری، رئیس سازمان راهداری و حملونقل جادهای، هوشنگ بازوند، رضا رضایی، معاون پارلمانی وزیر، استاندار همدان و علیرضا نثاری، نماینده نهاوند در مجلس، در این آیین حضور داشتند.
وزیر، اقدامات راهداری را در حوزههایی چون روشنایی، رفع نقاط حادثهخیز، روکش آسفالت و ارتقای ایمنی راهها برشمرد. او پل حاجعلیمراد را مطالبهای چندساله و یکی از گرههای ترافیکی منطقه دانست و گفت این پل پس از تکمیل، زیر بار ترافیک رفته است و بخشهای باقیمانده آن نیز در ماههای آینده تکمیل خواهد شد.
پلها، در نقشهها و گزارشها، نقطه اتصال دو سوی مسیرند؛ اما در حافظه مردم محلی، اغلب نماد انتظارهای طولانیاند. بهرهبرداری از این پل، از نگاه وزیر، بخشی از پاسخ به مطالبهای بود که سالها در تردد روزانه مردم و رانندگان خود را نشان میداد.
صادق در همین بخش از برنامهها، به نقش ارتباطات حملونقلی با کشورهای همسایه در تأمین و انتقال کالاهای اساسی در جنگهای اخیر اشاره کرد و گفت با وجود محدودیتها، دسترسی نقاط مختلف کشور به کالاها فراهم شده است. این نگاه، میان پروژههای محلی و کارکرد ملی شبکه حملونقل، پیوندی روشن برقرار میکرد.
از تریبون رسمی تا شنیدن مطالبات؛ گفتوگو با بخش خصوصی و نهادهای مردمی
پایان روز، به همدان و نشست با سازمانهای مردمنهاد، فعالان اقتصادی، عمرانی، زنان و خانواده اختصاص یافت؛ جمعی که در آن، نمایندگان نظام مهندسی، انجمنهای صنفی، فعالان بخش خصوصی، رئیس انجمن زنان بازرگان و کارآفرین و مدیران استانی حضور داشتند.
وزیر در این نشست، بیش از آنکه صرفاً گزارشی از پروژهها ارائه کند، بر ضرورت شنیدن دغدغههای بخش خصوصی، نخبگان و نهادهای مردمی تأکید کرد. او گفت در فرصت کوتاه حضور در استان، وظیفه خود دانسته است پای سخنان آنان بنشیند.
فرزانه صادق با تأکید بر تقویت اعتماد میان دولت، مردم و بخش خصوصی، خواستار تسهیل صدور مجوزها و کاهش مداخله دولت شد و گفت: باید در عمل به حرفها و دغدغههای بخش خصوصی گوش دهیم و بستر را برای خدمترسانی آنها به مردم هموار کنیم.
این بخش از سفر، مسیر روایت را از پروژههای فیزیکی به مسئله حکمرانی در حوزه ساختوساز و توسعه رساند. اگر راه و مسکن، نتیجه کار مهندسان، پیمانکاران، مشاوران و توسعهگران است، دولت نیز در این میان باید بتواند نقش تنظیمگر، تسهیلگر و پاسخگو را ایفا کند؛ نه آنکه در پیچوخم مقررات، امکان عمل را کاهش دهد.
وزیر با اشاره به نقش فعالان خصوصی، مهندسان، مشاوران، پیمانکاران، تسهیلگران و توسعهگران در دوران جنگ گفت آنان در کنار مردم ایران ایستادند. او تأکید کرد: مردم ایران با وجود همه دلخوریها، کمبودها و مطالبات بهحق، نشان دادند که اجازه نمیدهند دیگران برای کشورشان تصمیم بگیرند.
در این نشست، آیتالله حبیبالله شعبانیموثقی، نماینده ولیفقیه در استان و امام جمعه همدان، نیز بر ضرورت جدیگرفتن مردمیسازی مسکن تأکید کرد. او با اشاره به مشکلات پروژه مسکن آزادگان، خواستار حمایت و پیگیری شد و گفت سرمایههای مردم میتواند، بدون اتکا به منابع محدود دولتی، در مسیر ساخت مسکن، اشتغال و رفع مسائل اقتصادی به کار گرفته شود.
وی از مدیران خواست به «نمیشود» اکتفا نکنند و برای عبور از ساختارهای بازدارنده اداری، راهکار پیدا کنند؛ مطالبهای که با تأکید وزیر بر تسهیلگری و شنیدن صدای بخش خصوصی، همراستا بود.
تجلیل از یک معلم؛ پیوندی میان خاطره شخصی و مسئولیت عمومی
در میان گفتوگوهای اجرایی و مباحث عمرانی، صحنهای متفاوت نیز شکل گرفت. در همایش، از خانم رجایی، معلم دوران تحصیل فرزانه صادق در مدرسه استعدادهای درخشان همدان، تجلیل شد.
وزیر در کنار معلم خود قرار گرفت و از او و دیگر معلمان قدردانی کرد؛ لحظهای که با استقبال حاضران همراه شد. این بخش از برنامه، هرچند کوتاه بود، اما در متن یک سفر رسمی معنا پیدا کرد؛ مسئولیتهای بزرگ اداری نیز بر خاطره آموزش، تربیت و تجربههای انسانی بنا میشوند.
در ادامه، پویش سرپناه برای تأمین مسکن مددجویان کمیته امداد امام خمینی و سازمان بهزیستی رونمایی شد و از وزیر برای پیوستن و حمایت از آن دعوت به عمل آمد؛ پویشی که مسأله مسکن را به یکی از حساسترین گروههای اجتماعی پیوند میدهد.
پایان یک روز؛ پروژهها زمانی کامل هستند که به زندگی برسند
سفر یکروزه وزیر راه و شهرسازی به همدان، از گلزار شهدا در ملایر آغاز شد، از پروژههای راهسازی و واحدهای مسکونی نهاوند گذشت، در پل حاجعلیمراد و طرحهای راهداری فیروزان مکث کرد و با گفتوگو با نهادهای مردمی و بخش خصوصی در همدان به پایان رسید.
دستاوردهای اعلامشده سفر، در دو سطح قابل خواندن است. در سطح نخست، افتتاح متمرکز واحدهای مسکونی، بهرهبرداری از پروژههای راهداری، پیگیری محورهای ارتباطی و وعده تکمیل بخشهای باقیمانده پروژهها قرار دارد. در سطحی دیگر، تأکید بر تکمیل واحدهای نزدیک به بهرهبرداری، جلوگیری از بلاتکلیفماندن آورده مردم، فراهمکردن خدمات عمومی در کنار مسکن، و کاهش فاصله دولت با بخش خصوصی و جامعه مدنی مطرح شد.
در این روایت، وزیر راه و شهرسازی نه فقط افتتاحکننده چند پروژه، بلکه پیگیر مسیری بود که باید از سازه به سکونت، از جاده به ایمنی، و از تصمیم اداری به اعتماد عمومی برسد.
سخن پایانی او در نشست همدان، افق این مسئولیت را روشنتر میکرد: دولت، به گفته وزیر، وظیفه دارد با تمام توان در کنار مردم بایستد و تا حد امکان، راه حل مشکلات را تسهیل کند. در این نگاه، توسعه نه در پایان یک مراسم افتتاح، بلکه از جایی آغاز میشود که مردم آثار تصمیم را در خانه، جاده و زندگی روزانه خود احساس کنند.